Γονεϊκό άγχος και πώς να το διαχειριστείτε

ΔΕΠΥ και παιδιά
ΔΕΠΥ και παιδιά: Ένας διαφορετικός τρόπος παρέμβασης
October 25, 2017
Ψυχοσωματικά συμπτώματα στην Εφηβεία
Ψυχοσωματικά συμπτώματα στην Εφηβεία.
January 20, 2018

Γονεϊκό άγχος και πώς να το διαχειριστείτε

Γονεϊκό άγχος.

Γονεϊκό άγχος και πώς να το διαχειριστείτε

Γονεϊκό άγχος και πώς να το διαχειριστείτε

Εδώ και 13 χρόνια συνεργάζομαι με γονείς παιδιών όλων των ηλικιών και αυτό που παρατηρώ συχνά είναι ότι οι ίδιοι «ξεχνούν» να φροντίσουν τον εαυτό τους. Συνήθως αναλαμβάνουν πολλαπλούς ρόλους σε συνδυασμό με το γονεϊκό τους ρόλο και νιώθουν ότι πρέπει να ανταπεξέλθουν το ίδιο αποτελεσματικά σε όλους. Αυτό εντείνει την αυτο-μομφή και κατ’ επέκταση το γονεϊκό άγχος. Έτσι, δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος ενοχής, αυτο-μομφής, άγχους, ανεπάρκειας, ο οποίος οδηγεί τελικά στο να χάνουν την ουσιαστική επαφή με τον πολύπλευρο εαυτό τους.

Ο κλινικός ψυχολόγος Dr. Elisha Goldstein (2012, Mindfulness Meditations for the Frantic Parent: The Now Effect), ο οποίος χρησιμοποιεί τεχνικές ενσυνειδητότητας (Mindfulness) στις ψυχοθεραπευτικές του συνεδρίες, πιστεύει ότι οι γονείς συχνά έχουν μια έμφυτη αίσθηση ανεπάρκειας όταν πρόκειται για τα παιδιά τους. Αυτό που συστήνει είναι να αποδεχθούμε τις ατέλειές μας γιατί τα λάθη είναι αναπόφευκτα. Έτσι κι αλλιώς θα συμβούν πράγματα τα οποία θα πληγώσουν τα παιδιά σας και τα οποία δεν μπορείτε να προβλέψετε. Μπορείτε λοιπόν είτε να τα βάζετε με τον εαυτό σας που δεν τα καταφέρατε για παράδειγμα να ελέγξετε τη συμπεριφορά σας ή να διαχειριστείτε το άγχος σας, είτε να συμφιλιωθείτε με τις συναισθηματικές ευαισθησίες σας.

Θυμηθείτε τι κάνετε όταν ένα μικρό παιδί μαθαίνει να περπατά και σκοντάφτει αρκετές φορές μέχρι να τα καταφέρει, το ενθαρρύνετε να συνεχίσει επευφημώντας το. Το ίδιο χρειάζεται κι ο εαυτός σας για να μπορέσει να συνεχίσει την προσπάθεια. Αυτή τη φορά όμως καλείστε να το κάνετε εσείς για αυτόν. Μέσα από τη μη επικριτική στάση απέναντι στον εαυτό σας, θα καταφέρετε να ελέγξετε τη συναισθηματική σας κατάσταση αποτελεσματικότερα. Καλλιεργώντας την αυτό-συμπόνοια θα είστε πιο ήρεμοι και πιο παρόντες για τα παιδιά σας.

H Dr Georgia Witkin (1999, KidStress: What it Is, how it Feels, how to Help) κλινική ψυχολόγος στο Sinai Hospital στη Νέα Υόρκη, σε έρευνά της για το άγχος παιδιών και εφήβων έδειξε ότι η κύρια πηγή του παιδικού και εφηβικού άγχους δεν είναι τα μαθήματα, οι εξοντωτικές δραστηριότητες ή πίεση από τα αδέλφια αλλά το γονεϊκό άγχος. Στόχος αυτή της έρευνας δεν είναι να ενοχοποιηθούν παραπάνω οι γονείς, οι οποίοι ήδη ταλαιπωρούνται από την αυτοκριτική τους, αλλά να κινητοποιηθούν για να φροντίσουν τον εαυτό τους και στη συνέχεια τους άλλους.

 

Πώς θα μάθω να με φροντίζω

Ειδικοί και μη, δίνουμε συμβουλές για το τι πρέπει να κάνετε για να νιώσετε ευχαρίστηση και να περιορίσετε το γονεϊκό άγχος (βρες μια δραστηριότητα, πήγαινε κομμωτήριο, βγες για καφέ με έναν φίλο κ.τ.λ.). Είναι δύσκολο όμως να εφαρμόσει κανείς αυτές τις ιδέες όταν παρασύρεται από τις αμέτρητες καθημερινές υποχρεώσεις ή ακόμη κι αν τις εφαρμόσει πόσο τελικά τις απολαμβάνει εδώ και τώρα;  

Ο σύγχρονος τρόπος ζωής απαιτεί να κάνετε ταυτόχρονα πολλά πράγματα και το να φέρνετε την προσοχή σας στο παρόν με ευγένεια προς τον εαυτό σας και περιέργεια για το τι συμβαίνει κάθε στιγμή αποτελεί πρόκληση. Ωστόσο όλοι μπορούν να εκπαιδευτούν σε αυτή τη δεξιότητα. Καλλιεργώντας, για παράδειγμα, την επίγνωση των συναισθημάτων σας, μόλις αυτά αναδύονται, χωρίς να κρίνετε τον εαυτό σας αλλά κάνοντας μια παύση και μιλώντας για αυτά μπορείτε να έχετε καλύτερο έλεγχο της συμπεριφοράς σας πριν προλάβει να εκδηλωθεί ανεξέλεγκτα. Αυτό βελτιώνει τη σχέση σας με τον εαυτό σας και του άλλους και αποτελεί το ουσιαστικότερο παράδειγμα προς μίμηση για τα παιδιά. Ονομάζεται ενσυνειδητότητα ή Mindfulness (2010, Cohen & Semple).    

Αρχίζω να παρατηρώ

Είναι καλύτερα να ξεκινήστε να εξασκείστε σε μια περίοδο που δεν έχετε έντονο άγχος.  Αρχίστε να παρατηρείτε καθημερινά, έστω για 30 δευτερόλεπτα, μια δραστηριότητα ρουτίνας, για παράδειγμα πίνω τον καφέ μου, κάνω ένα ντους κ.τ.λ.. Εστιάστε την προσοχή σας στις αισθήσεις σας, πώς νιώθετε την κούπα του καφέ στα χέρια σας, τη μυρωδιά του, τη γεύση του. Η προσοχή σας μπορεί να περιπλανηθεί σε άλλα πράγματα που συμβαίνουν γύρω σας εκείνη τη στιγμή όπως ήχοι (οι φωνές των παιδιών) ή να παρασυρθείτε από σκέψεις ανησυχίας (αγωνία για τη δουλειά) ή επικριτικές σκέψεις (δεν αξίζει τον κόπο αυτό που κάνω). Απλώς παρατηρείστε όλα όσα συμβαίνουν, αφήστε τα στην άκρη και επαναφέρετε την προσοχή σας ευγενικά σε αυτό που κάνατε, στην απόλαυση του καφέ.

Όσον αφορά το δικό μου δώρο για εσάς, είναι η υπενθύμιση της ανακοίνωσης που ακούμε στα αεροπλάνα για τη σωστή χρήση της μάσκας οξυγόνου «τοποθετείστε τη μάσκα οξυγόνου πρώτα στον εαυτό σας πριν βοηθήσετε τα μικρά παιδιά ή όσους χρειάζονται τη βοήθειά σας».

Αλεξάνδρα Ανδρικοπούλου
Αλεξάνδρα Ανδρικοπούλου
Κοινωνική Λειτουργός-Οικογενειακή Θεραπεύτρια | MSc Συμβουλευτικής Ψυχολογίας | Εκπαιδεύτρια Mindfulness | Υποψήφια Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *