ΔΕΠΥ & Ενσυνείδητη Ανάγνωση

Ψυχοσωματικά συμπτώματα στην Εφηβεία
Ψυχοσωματικά συμπτώματα στην Εφηβεία.
January 20, 2018
Ενσυνειδητότητα και Κοινωνικά Δίκτυα
Ενσυνειδητότητα και Κοινωνικά Δίκτυα (Social Media)
November 20, 2018
ΔΕΠΥ & Ενσυνείδητη Ανάγνωση

ΔΕΠΥ & Ενσυνείδητη Ανάγνωση

Ενσυνείδητη Ανάγνωση για την βελτίωση της προσοχής σε ενήλικες και παιδιά με ή χωρίς ΔΕΠΥ

ΔΕΠΥ & Ενσυνείδητη Ανάγνωση. Πόσες φορές προσπαθείτε να συγκεντρωθείτε για να διαβάσετε κάτι αλλά τελικά ταξιδεύετε στις σελίδες του μυαλού σας; Φανταστείτε πώς θα νιώθατε αν αυτό συνέβαινε πολύ συχνά, σχεδόν αδιάκοπα. Μάλλον θα νιώθατε αναστατωμένοι και χαμένοι. Ίσως νιώθατε αγωνία και άγχος εξαιτίας του χάους των σκέψεων, τα οποία στο τέλος θα σας κούραζαν. Θα σας έκαναν να νιώθετε ότι βιώνετε κάτι διαφορετικό από τους άλλους. Μάλιστα, όσο περισσότερο και επίμονα θα προσπαθούσατε να συγκεντρωθείτε τόσο πιο δύσκολα θα γίνονταν τα πράγματα. Κάπως έτσι πρέπει να νιώθουν τα παιδιά και οι ενήλικες με ΔΕΠΥ (Ελληνική Ιατρική, 2012). Η διεθνής βιβλιογραφία αναφέρει ότι το 3-7% των παιδιών σχολικής ηλικίας έχει διαγνωσθεί με ΔΕΠΥ. Τα παιδιά με ΔΕΠΥ παρουσιάζουν δυσκολίες στο σχολείο καθώς και στις διαπροσωπικές τους σχέσεις (Tarrasch, Berman & Friedmann, 2016).

Με τις σχολικές υποχρεώσεις να έχουν ξεκινήσει για τα καλά, έχει αρχίσει κι ο αγώνας παιδιών και γονιών για συγκέντρωση και συστηματικό διάβασμα. Όσα παιδιά με ΔΕΠΥ έχουν διαγνωσθεί επίσημα, συνήθως ακολουθούν ένα πρόγραμμα διαβάσματος που τους έχουν προτείνει ειδικοί, με την πολύτιμη βοήθεια των γονιών τους. Μπορεί όμως να είμαστε αδιάγνωστοι ενήλικες με ΔΕΠΥ ή ακόμη παιδιά και έφηβοι με δυσκολίες στην συγκέντρωση και την προσοχής, οι οποίοι ταλαιπωρούμαστε όταν πρόκειται να μελετήσουμε για το σχολείο ή όταν θέλουμε απλώς να απολαύσουμε ένα βιβλίο (Zylowska et al., 2008). Όπως έχουμε ξανά αναφέρει στο άρθρο ΔΕΠΥ και παιδιά: Ένας διαφορετικός τρόπος παρέμβασης, σημασία δεν έχει απλώς να ορίζουμε τα πράγματα διαγνωστικά, αλλά να βρίσκουμε αποτελεσματικούς τρόπους να διαχειριζόμαστε ό,τι προκύπτει στην απρόβλεπτη ζωή μας.

Ενσυνειδητότητα & ΔΕΠΥ

Σύμφωνα με την διεθνή βιβλιογραφία, ένας από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους για την βελτίωση της συγκέντρωσης και της προσοχής, παιδιών και ενηλίκων, είναι η καλλιέργεια της Ενσυνειδητότητας (Mindfulness). Η ενσυνειδητότητα είναι να εστιάζεις στην παρούσα στιγμή με πρόθεση από μια θέση αποδοχής και περιέργειας. Το mindfulness ξεκινάει με την καλλιέργεια της προσοχής ώστε, εν συνεχεία, να αυξηθεί η επίγνωση των σκέψεων, συναισθημάτων και συμπεριφορών μας (McCullough, 2016).

Για να εξασκήσουμε την συγκέντρωση και την προσοχή μας στο παρόν, είτε έχουμε ΔΕΠΥ είτε όχι, μπορούμε να δοκιμάσουμε την ωφέλιμη άσκηση Ενσυνείδητης Ανάγνωσης (Mindful Reading) (Tarrasch, Berman & Friedmann, 2016). Η ενσυνείδητη ανάγνωση είναι μια διαδικασία ήρεμης αντανάκλασης που απαιτεί ενσυνείδητη προσοχή, επιτρέποντας την απομάκρυνση των σκέψεων και απόψεων, ώστε να είμαστε πλήρως συγκεντρωμένοι στο κείμενο την παρούσα στιγμή. Η ενσυνείδητη ανάγνωση βοηθάει τον αναγνώστη να μετακινηθεί σε μια ήρεμη συνειδητοποίηση, επιτρέποντας του μια πιο βαθιά εμπειρία και κατανόηση του κειμένου. Με απλά λόγια, όσο πιο πολύ ενσυνείδητα διαβάζω, τόσο πιο πολύ συνειδητοποιώ τι διαβάζω, μέσα από μια κατάσταση ηρεμίας. Πώς όμως μπορούμε να το πετύχουμε αυτό όταν έχουμε κάποια δυσκολία στην συγκέντρωση ή όταν έχουμε μάθει, στις μέρες μας, να κάνουμε αρκετά πράγματα γρήγορα και διεκπαιρεωτικά;

Άσκηση Ενσυνείδητης Ανάγνωσης (Mindful Reading)

  • Δοκιμάστε πριν ξεκινήσετε το διάβασμα, μικροί και μεγάλοι, να μείνετε για λίγα λεπτά σε ησυχία παρατηρώντας την αναπνοή σας. Πώς είναι ο ρυθμός της, η θερμοκρασία της, η ροή της. Άσκηση που κάνουν σε σχολεία της Ευρώπης και της Αμερικής πριν ξεκινήσουν οποιαδήποτε νέα δραστηριότητα μέσα στη μέρα.
  • Εξασκηθείτε με κάποιο ανάγνωσμα που σας αρέσει. Το ίδιο ισχύει και για τα παιδιά σας. Βρείτε ένα βιβλίο ή παραμύθι που τους αρέσει, για να εξασκηθούν στο ενσυνείδητο διάβασμα, πριν το εφαρμόσουν στα σχολικά βιβλία.
    Παρατηρείστε, εσείς και τα παιδιά σας, τα χρώματα των σελίδων, την υφή τους, την μυρωδιά τους, τον ήχο του ξεφυλλίσματος, τα χέρια σας που κρατούν το βιβλίο. Παρατηρείστε, ακόμη, το πώς νιώθετε, αν βαριέστε, αν είστε κουρασμένοι ή νιώθετε ευχάριστα, χωρίς να προσπαθήσετε να αλλάξετε το πώς νιώθετε.
  • Διαβάστε μια σελίδα και ζητήστε από τα παιδιά σας να βρουν μια φράση που τους έκανε εντύπωση ή μια άγνωστη λέξη. Πείτε τους να την επαναλάβουν και να αφήσουν το νου τους να τους πάει σε κάποια εικόνα. Η΄ απλά ρωτήστε τα τι τους θυμίζει αυτή η φράση. Ξαναδιαβάστε τη σελίδα και δείτε τη διαφορά.
  • Αν ο νους φεύγει σε άλλες σκέψεις, είναι απόλυτα φυσιολογικό. Κάντε μια παύση για μερικά δευτερόλεπτα (10-30). Συγκεντρωθείτε πάλι στην αναπνοή σας και συνεχίστε. Αν ξεχάσατε αυτό που διαβάσατε, επιστρέψτε στο κείμενο και ξαναδιαβάστε το χωρίς να «μαλώνετε» τον εαυτό σας που ήταν απρόσεκτος.
  • Αν έχετε την παρόρμηση, εσείς ή τα παιδιά, να κινηθείτε στο χώρο, κάντε για μερικά δευτερόλεπτα κάτι κινητικό στο χώρο που βρίσκεστε (αναπηδείστε, χορέψτε) και επιστρέψτε στο κείμενό σας. Βάλτε ένα χρονικό όριο για το πότε θα το επαναλάβετε. Τα διαστήματα ανάγνωσης να είναι μικρά στην αρχή, ώστε να μην φτάσει να κορυφωθεί η παρόρμηση.
  • Μόλις τελειώσετε το κείμενο ή το βιβλίο που διαβάζετε, συγκεντρωθείτε και πάλι για λίγο στην αναπνοή σας και πείτε πώς νιώθετε, τι καταλάβατε, τι παρατηρήσατε.

Πολλές φορές πιστεύουμε ότι θα χρησιμοποιήσουμε μια τεχνική όταν θα την έχουμε ανάγκη. Αναρωτηθείτε όμως, περιμένουμε να βουρτσίσουμε τα δόντια μας αφού χαλάσουν; Για να μπορέσουμε να γίνουμε πιο ενσυνείδητοι και στο διάβασμά μας χρειάζεται να εξασκούμαστε καθημερινά. Καλή ενσυνείδητη ανάγνωση.

Αλεξάνδρα Ανδρικοπούλου
Αλεξάνδρα Ανδρικοπούλου
Κοινωνική Λειτουργός-Οικογενειακή Θεραπεύτρια | MSc Συμβουλευτικής Ψυχολογίας | Εκπαιδεύτρια Mindfulness | Υποψήφια Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *